CHƯƠNG 4 - GIÔ-NA

Ông Giô-na bực mình. Ðức Chúa trả lời.

¹ Ông Giô-na bực mình, bực lắm, và ông nổi giận. ² Ông cầu nguyện với Ðức Chúa và nói: "Ôi, lạy Ðức Chúa, đó chẳng phải là điều con đã nói khi còn ở quê nhà sao? Chính vì thế mà con đã vội vàng trốn đi Tác-sít. Thật vậy, con biết rằng Ngài là Thiên Chúa từ bi nhân hậu, chậm giận và giàu tình thương, và hối tiếc vì đã giáng hoạ. ³ Giờ đây, lạy Ðức Chúa, xin Ngài lấy mạng sống con đi, vì thà con chết còn hơn là sống!" ⁴ Ðức Chúa hỏi ông: "Ngươi nổi giận như thế có lý không?" ⁵ Ông Giô-na ra ngoài thành và ngồi ở phía đông thành. Ở đó, ông làm một cái lều, rồi ngồi bên dưới, trong bóng mát, để xem cái gì sẽ xảy ra trong thành. ⁶ Ðức Chúa là Thiên Chúa khiến một cây thầu dầu mọc lên ở phía trên ông Giô-na để có bóng mát che đầu ông, hầu làm ông hết buồn bực. Ông Giô-na vui, vui lắm vì cây thầu dầu. ⁷ Nhưng hôm sau, khi hừng đông ló rạng, Thiên Chúa khiến một con sâu cắn cây thầu dầu và cây bị héo. ⁸ Khi mặt trời mọc, Thiên Chúa cho có một cơn gió đông nóng bỏng, và mặt trời giội nắng xuống đầu ông Giô-na; ông ngất xỉu và xin cho mình được chết, ông nói: "Thà tôi chết còn hơn là sống." ⁹ Thiên Chúa hỏi ông Giô-na: "Ngươi nổi giận vì cây thầu dầu, như thế có lý không?" Ông trả lời: "Con có lý để nổi giận đến chết được!" ¹⁰ Ðức Chúa phán: "Ngươi, ngươi thương hại cây thầu dầu mà ngươi đã không vất vả vì nó, và không làm cho nó lớn lên; trong một đêm nó đã sinh ra, rồi trong một đêm lại chết đi. ¹¹ Còn Ta, chẳng lẽ Ta lại không thương hại Ni-ni-vê, thành phố lớn, trong đó có hơn một trăm hai mươi ngàn người không phân biệt được bên phải với bên trái, và lại có rất nhiều thú vật hay sao?" 

CHIA SẺ

Nếu Thiên Chúa đã chỉ muốn để cứu thành Ni-ni-vê, cuốn sách này đã kết thúc ở chương 3. Nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm, vì Thiên Chúa đã muốn cứu chính tôi tớ của Ngài. Giô-na là một người có tính khí giận dữ (c.1,2,4,9) người muốn thấy Ni-ni-vê bị hủy diệt. Giống người anh lớn, ông đứng bên ngoài và xả ra ngoài sự cay đắng của mình (Lc 15:25-32).

Vấn đề cơ bản là Giô-na không hoàn toàn chịu nhường Thiên Chúa. Tâm trí ông đã biết chân lý của Thiên Chúa, và ý muốn của ông đã tuân theo điều Ngài ban; nhưng ông đã không làm theo ý của Thiên Chúa “từ trong thâm tâm mình” (Ep 6:6). Ông đã chỉ tuân theo vì ông sợ điều Thiên Chúa có thể làm đối với ông. Ông đã không thi hành sứ vụ bằng đức mến.

Khi ta giận Thiên Chúa, mọi sự trong cuộc sống sẽ vượt ngoài viễn tưởng của ta. Khi đó ta nói và làm những điều ích kỷ. Mọi thứ khác trở nên quan trọng hơn là con người, và sự thoải mái quan trọng hơn sứ vụ.

Nhưng Thiên Chúa giàu lòng xót thương và đã đối xử với chúng ta một cách dịu dàng để đem chúng ta về với Ngài. Điều quan trọng trong việc phục vụ của người Ki-tô hữu là có được hạnh phúc với ý muốn của Thiên Chúa. Mỗi người chúng ta nên có thể thưa với Ngài rằng, “con thích làm theo thánh ý, và ấp ủ luật Chúa trong lòng, lạy Thiên Chúa của con." (Tv 40:9).

Đây là phần kết luận của sách ngôn sứ Giô-na. Đây là một bài giảng thách đố chúng ta duyệt xét xem liệu chúng ta giống Giô-na như thế nào, và chúng ta phải làm gì khi khám phá ra điều đó. Thiên Chúa kêu gọi bạn làm điều gì ? Và Ngài có mời bạn đến với một người ai đó cụ thể chăng ? Sứ mạng của một người Kitô hữu là giới thiệu Thiên Chúa cho người khác, bạn có được thúc đẩy để đem sứ điệp Tin Mừng đến với ai đó chăng?

CHƯƠNG 3 - GIÔ-NA

Thành Ni-ni-vê sám hối và được tha thứ

¹ Có lời Ðức Chúa phán với ông Giô-na lần thứ hai rằng: ² "Hãy đứng dậy, đi đến Ni-ni-vê, thành phố lớn, và hô cho dân thành biết lời tuyên cáo Ta sẽ truyền cho ngươi." ³ Ông Giô-na đứng dậy và đi Ni-ni-vê, như lời Ðức Chúa phán. Ni-ni-vê là một thành phố cực kỳ rộng lớn, đi ngang qua phải mất ba ngày đường. ⁴ Ông Giô-na bắt đầu vào thành, đi một ngày đường và công bố: "Còn bốn mươi ngày nữa, Ni-ni-vê sẽ bị phá đổ." ⁵ Dân Ni-ni-vê tin vào Thiên Chúa, họ công bố lệnh ăn chay và mặc áo vải thô, từ người lớn đến trẻ nhỏ. ⁶ Tin báo đến cho vua Ni-ni-vê; vua rời khỏi ngai, cởi áo choàng, khoác áo vải thô, và ngồi trên tro. ⁷ Vua cho rao tại Ni-ni-vê: "Do sắc chỉ của đức vua và các quan đại thần, người và súc vật, bò bê và chiên dê không được nếm bất cứ cái gì, không được ăn cỏ, không được uống nước. ⁸ Người và súc vật phải khoác áo vải thô và hết sức kêu cầu Thiên Chúa. Mỗi người phải trở lại, bỏ đường gian ác và những hành vi bạo lực của mình. ⁹ Biết đâu Thiên Chúa chẳng nghĩ lại, chẳng bỏ ý định giáng phạt, và nguôi cơn thịnh nộ, khiến chúng ta khỏi phải chết." ¹⁰ Thiên Chúa thấy việc họ làm, thấy họ bỏ đường gian ác mà trở lại, Người hối tiếc về tai hoạ Người đã tuyên bố sẽ giáng trên họ, Người đã không giáng xuống nữa. 
 

CHIA SẺ

Ngài thật là Đấng đầy lòng xót thương khi cho chúng ta một cơ hội nữa cho dù chúng ta đã thất bại (Tv 103:8-14)! Thiên Chúa quan tâm đến người làm công việc của Ngài. Ngài đã có thể gửi một ai khác để rao giảng cho dân thành Ni-ni-vê, khi Giô-na đã không nắm được những bài học mà ông cần phải biết. Thiên Chúa muốn hoạt động nơi chúng ta cũng như hoạt động qua chúng ta.

Ngài thật là Đấng giàu lòng thương xót đối với những tội nhân lạc lối! Tại sao một Thiên Chúa thánh thiện lại trao cho dân Ni-ni-vê đồi bại một cơ hội để hoán cải? Bởi vì Ngài “không muốn bất cứ ai bị hư mất” (2Pr 3:9) nhưng “muốn mọi người được cứu” (1Tm 2:4). Bạn có một trách nhiệm nặng nề đó là chia sẻ tin mừng với một thế giới lạc lối nhưng không muốn được cứu? Hãy nhớ rằng, đã từng có người chia sẻ với bạn tin mừng đó!

Ngài thật là Đấng giàu lòng thương xót khi chúc lành cho sứ vụ của người tôi tớ không hoàn hảo! Giô-na đã không yêu mến những người mà ông đến rao giảng, tuy nhiên Thiên Chúa đã dùng sứ điệp của ông để làm cho cả thành hoán cải. Lời Ngài có sức mạnh; Lời có thể kết án và làm cho những người tội nhân biến đổi.

Hoán cải là chìa khóa cho niềm tin của người tín hữu, nhưng làm thế nào để chúng ta biết mình đã hoán cải ? Phải chăng Đức Giê-su đang gõ cửa lòng bạn để kêu gọi bạn hoán cải ? Có điều gì trong đời sống của bạn cần phải hoán cải ?

CHƯƠNG 2 - GIÔ-NA

Ông Giô-na được cứu thoát

¹ Ðức Chúa khiến một con cá lớn nuốt ông Giô-na. Ông Giô-na ở trong bụng cá ba ngày ba đêm. ² Từ trong bụng cá, ông Giô-na cầu nguyện cùng Ðức Chúa, Thiên Chúa của ông. ³ Ông nói:

Từ cảnh ngặt nghèo, tôi kêu lên Ðức Chúa,

Người đã thương đáp lời.

Lạy Chúa, từ lòng âm phủ, con cầu cứu, Ngài đã nghe tiếng con.

⁴ Ngài đã ném con vào vực sâu, giữa lòng biển,

làn nước mênh mông vây bọc con,

sóng cồn theo nước cuốn, Ngài để cho tràn ngập thân này.

⁵ Con đã nói: "Con bị đuổi đi khuất mắt Chúa rồi!

Nhưng con vẫn hướng nhìn về thánh điện của Chúa."

⁶ Nước bủa vây con đến cổ, vực thẳm vây bọc con,

trên đầu con, rong rêu quấn chằng chịt.

⁷ Con đã xuống tận nền móng núi non,

cửa lòng đất đã cài then nhốt con mãi mãi.

Nhưng Ngài đã đưa sự sống của con lên khỏi huyệt,

lạy Ðức Chúa là Thiên Chúa của con.

⁸ Khi mạng sống con hầu tàn, con đã nhớ đến Ðức Chúa

và lời cầu nguyện của con đã tới Ngài, tới đền thánh của Ngài.

⁹ Bọn thờ thần hư ảo, chớ gì chúng bỏ điều chúng vẫn tôn sùng.

¹⁰ Phần con, giữa tiếng hát tạ ơn, con sẽ tiến dâng Ngài hy lễ;

con xin giữ trọn điều đã khấn nguyền.

Ðức Chúa mới là Ðấng ban ơn cứu độ.

¹¹ Ðức Chúa bảo con cá, nó liền mửa ông Giô-na ra trên đất liền. 

CHIA SẺ

Khi Thiên Chúa gọi ông lần đầu, Giô-na  phải cầu nguyện để xin Chúa giúp trong khi thi hành sứ vụ của mình. Thế nhưng ông đã thoát khỏi hình phạt và kêu xin Thiên Chúa giải thoát ông. Khi mọi sự dường như quá trễ, Ngôn sứ đã cầu nguyện; và Thiên Chúa đã tha thứ cho ông, rồi giải cứu ông như một phép lạ.

Trong Cựu Ước người Do thái hướng về đền thờ ở Giê-ru-sa-lem khi họ cầu nguyện (c.4,7; Đn 6:7). Có lẽ, Giô-na đã công bố lời hứa trong 1V 8:46-53, như ngày hôm nay chúng ta công bố lời hứa trong 1Ga 1:9. Thiên Chúa là Đấng khoan dung đối với con cái Ngài và sẵn sàng tha thứ (Tv 86:5).

Giô-na đã đưa mình vào tất cả những rắc rối này như thế nào? Ông đã quên Thiên Chúa và sao nhãng việc cầu nguyện (c.7) và đã tin vào những điều dối trá (c.8). Ông đã học một cách nghiêm khắc rằng ông không thể thoát khỏi ý Chúa. Nhưng ông đã đủ khôn ngoan để quay về lại với Thiên Chúa và cầu xin ơn tha thứ!

Trong bụng cá, Giô-na đã cầu nguyện tha thiết với Thiên Chúa. Bạn cầu nguyện như thế nào khi bị những thách đố đè nặng cuộc sống mình ? Có khi nào bạn sống cuộc sống của một người nổi loạn và sống theo ý riêng mình ?

CHƯƠNG 1 - GIÔ-NA

Ông Giô-na cưỡng lại sứ mạng Ðức Chúa giao

¹ Có lời Ðức Chúa phán với ông Giô-na, con ông A-mít-tai, rằng: ² "Hãy đứng dậy, đi đến Ni-ni-vê, thành phố lớn, và hô cho dân thành biết rằng sự gian ác của chúng đã lên thấu tới Ta." ³ Ông Giô-na đứng dậy nhưng là để trốn đi Tác-sít, tránh nhan Ðức Chúa. Ông xuống Gia-phô và tìm được một chiếc tàu sắp đi Tác-sít. Ông trả tiền, xuống tàu để cùng đi Tác-sít với họ, tránh nhan Ðức Chúa. ⁴ Nhưng Ðức Chúa tung ra một cơn gió to trên biển và liền có một trận bão lớn ngoài khơi, khiến tàu tưởng chừng như sắp vỡ tan. ⁵ Thuỷ thủ sợ hãi; họ kêu cứu, mỗi người kêu lên thần của mình và ném hàng hoá trên tàu xuống biển cho nhẹ bớt. Còn ông Giô-na thì đã xuống hầm tàu, nằm đó và ngủ say. ⁶ Viên thuyền trưởng lại gần và nói với ông: "Sao lại ngủ thế này? Dậy! Kêu cầu thần của ông đi! May ra vị thần ấy sẽ nghĩ đến chúng ta và chúng ta khỏi mất mạng." ⁷ Rồi họ bảo nhau: "Nào, chúng ta hãy bắt thăm cho biết tại ai mà chúng ta gặp tai hoạ này." Họ gieo quẻ và quẻ rơi trúng ông Giô-na. ⁸Họ bảo ông: "Vì ông là người đã đem tai hoạ này đến cho chúng ta, thì xin ông cho chúng tôi biết: Ông làm nghề gì? Ông từ đâu đến, quê ở nước nào, và thuộc dân nào?"⁹ Ông nói với họ: "Tôi là người Híp-ri, Ðấng tôi kính sợ là Ðức Chúa, Thiên Chúa các tầng trời, Ðấng đã làm ra biển khơi và đất liền." ¹⁰ Những người ấy sợ, sợ lắm; họ nói với ông: "Ông đã làm gì thế?" Thật vậy, do ông kể lại mà họ được biết là ông đang trốn đi để tránh nhan Ðức Chúa. ¹¹ Họ hỏi ông: "Chúng tôi phải xử với ông thế nào để cho biển lặng đi, không còn đe doạ chúng tôi nữa?" Quả thật, biển càng lúc càng động mạnh. ¹² Ông bảo họ: "Hãy đem tôi ném xuống biển thì biển sẽ lặng đi, không còn đe doạ các ông nữa; vì tôi biết là tại tôi mà các ông gặp cơn bão lớn này." ¹³ Những người ấy cố chèo vào đất liền, nhưng không thể được vì biển mỗi lúc một động thêm, uy hiếp họ. ¹⁴ Họ kêu cầu Ðức Chúa và thưa: "Ôi, lạy Ðức Chúa, ước gì chúng con không phải chết vì mạng sống người này, và xin đừng đổ máu vô tội trên đầu chúng con; vì lạy Ðức Chúa, chính Ngài đã hành động tuỳ theo sở thích." ¹⁵ Rồi họ đem ông Giô-na ném xuống biển. Biển dừng cơn giận dữ. ¹⁶ Những người ấy sợ Ðức Chúa, sợ lắm; họ dâng hy lễ lên Ðức Chúa và khấn hứa.

 

GIỚI THIỆU

      Tiên tri Giô-na là người có thật chứ không chỉ là một nhân vật trong dụ ngôn (2 V 14:25; Mt 12: 39–41). Đức Chúa gửi ông đến Ni-ni-vê, thủ đô của Đế quốc Assyri, cho một dân tộc bị người Do Thái khinh thường. Giô-na thà để Ni-ni-vê bị phá hủy còn hơn để thành phố có cơ hội ăn năn và được tha. Người Assiry là một dân tộc tàn ác, không thương xót kẻ thù của họ, và Giô-na muốn họ tránh xa.

      Sách Giô-na nhấn mạnh ân sủng của Đức Chúa đối với Ni-ni-vê và Giô-na. Mặc dù Ni-ni-vê là một thành phố độc ác, nhưng Đức Chúa Trời đã cho người dân cơ hội được tha thứ. Mặc dù Giô-na là một đầy tớ nổi loạn, nhưng Đức Chúa đã tha thứ cho ông, dùng ông và dịu dàng tìm cách giúp ông vượt qua cơn giận. Một phác thảo của cuốn sách như sau: chương 1 Sự nổi loạn: Giô-na đi xuống; chương 2 - ăn năn: Giô-na đi lên; chương 3 - phục hồi: Giô-na đi đến; và chương 4 - sự oán giận: Giô-na ra ngoài.

      Nhân vật chính trong cuốn sách này không phải là nhà tiên tri hay con cá vĩ đại mà là Thiên Chúa, Ngài được nhắc đến ba mươi tám lần. Cuốn sách đề cập đến câu hỏi quan trọng, "Bạn đáp lại lời và ý muốn của Đức Chúa như thế nào?"

CHIA SẺ

Giô-na đã nghĩ rằng ông có quyền chọn lựa. Ông đã quên rằng ý của Chúa không phải là một chọn lựa: đó là một đòi buộc và một cơ hội. Khi chúng ta chạy trốn khỏi ý Thiên Chúa, chúng ta luôn luôn đi xuống (c.3,5,15; 2:1,6). Chúng ta có thể kết thúc như một vật tế thần cho một cơn nguy hiểm và cho sự bình lặng trong một cơn bão.

Những thủy thủ “người ngoại” cho thấy một vài phẩm chất hơn là ngôn sứ của Thiên Chúa. Trong khi Giô-na đang ngủ, họ đã kêu khóc với các thần của họ, và họ làm những gì tốt nhất để cứu ông (c.13). Giô-na là một người Do thái, và những người Do thái là một phúc lành với toàn thế giới (Stk 12:1-3). Nhưng con người đáng lý phải là nguồn trợ giúp những người bị lạc lối thì chính ông lại được cứu bởi những người được kể là lạc lối!

Một người tín hữu bước ra khỏi tình bạn với Thiên Chúa có thể gây ra một hệ quả nghiêm trọng từ những rắc rối xảy ra. Giô-na đã đặt thủy thủ đoàn trong nguy hiểm và rời bỏ Ni-ni-vê mà không trao cho họ sứ điệp của niềm hy vọng. Thiên Chúa yêu chúng ta quá nhiều nên để chúng ta bỏ chạy; vì thế, Ngài kỷ luật chúng ta (Dt 12:1-11), và Ngài tiếp tục hành động cho đến khi chúng ta vâng phục Ngài.

Thiên Chúa có một lời mời gọi trong cuộc sống của bạn. Bạn cần phải đứng lại thay vì bỏ chạy và tuân theo lời mời gọi ấy. Đâu là lời mời gọi của Thiên Chúa với bạn ngay trong lúc này để trao cuộc sống của bạn cho Ngài ? Để bước đi bằng niềm tin ? Để chấm dứt một số hành vi nào nào đó? Phải chăng bạn cũng đang bỏ trốn Ngài ?