CHƯƠNG 02 - HUẤN CA

Kính sợ Ðức Chúa trong thử thách gian truân

¹ Con ơi, nếu con muốn dấn thân phụng sự Ðức Chúa,

thì con hãy chuẩn bị tâm hồn để đón chịu thử thách.

² Hãy giữ lòng cho ngay thẳng và cứ kiên trì,

đừng bấn loạn khi con gặp khốn khổ.

³ Hãy bám lấy Người chứ đừng lìa bỏ,

để cuối đời, con được cất nhắc lên.

⁴ Mọi chuyện xảy đến cho con, con hãy chấp nhận,

và trải qua bao thăng trầm, con hãy cứ kiên nhẫn.

⁵ Vì vàng phải được tôi luyện trong lửa,

còn những người sáng giá

thì phải được thử trong lò ô nhục.

⁶ Hãy tin vào Người, thì Người sẽ nâng đỡ con.

Ðường con đi, hãy giữ cho ngay thẳng và trông cậy vào Người.

⁷ Hỡi ai kính sợ Ðức Chúa,

hãy trông đợi lòng lân tuất của Người,

đừng lìa xa Người kẻo ngã.

⁸ Hỡi ai kính sợ Ðức Chúa, hãy tin vào Người,

và các bạn sẽ không mất phần thưởng đâu.

⁹ Hỡi ai kính sợ Ðức Chúa, hãy đợi trông ơn lành,

niềm vui không cùng và lòng thương xót.

¹⁰ Hãy nhìn lại các thế hệ ban đầu mà xem:

nào có ai tin vào Ðức Chúa mà bị hổ thẹn bao giờ?

Hay có ai bền tâm kính sợ Người mà bị bỏ rơi?

Hoặc có ai kêu cầu Người mà bị Người khinh dể?

¹¹ Vì Ðức Chúa là Ðấng nhân từ và hay thương xót:

Người thứ tha tội lỗi và cứu vớt trong lúc gian truân.

¹² Khốn thay những tâm hồn hèn nhát, những bàn tay rã rời,

và người tội lỗi lập lờ nước đôi.

¹³ Khốn thay quả tim nao núng vì không tin tưởng:

chính vì vậy nó không được chở che.

¹⁴ Khốn cho các ngươi, những kẻ mất kiên nhẫn,

các ngươi sẽ làm gì khi Ðức Chúa đến thăm?

¹⁵ Những ai kính sợ Ðức Chúa

thì không ngang bướng bất tuân lời Người dạy,

và những ai kính mến Người

thì giữ vững đường lối của Người.

¹⁶ Những ai kính sợ Ðức Chúa thì tìm điều Người ưa thích,

và những ai kính mến Người thì no thoả Lề Luật.

¹⁷ Những ai kính sợ Ðức Chúa thì chuẩn bị tâm hồn,

và hạ mình xuống trước mặt Người.

¹⁸ Chúng ta hãy phó mình trong tay Ðức Chúa,

chứ đừng phó mình trong tay phàm nhân,

bởi vì Người cao cả thế nào

thì cũng lân tuất như vậy.

CHƯƠNG 01 - HUẤN CA

I. Tuyển Tập Các Châm Ngôn

Nguồn gốc khôn ngoan

¹ Tất cả sự khôn ngoan đều phát xuất từ Ðức Chúa,

và khôn ngoan vẫn ở với Người đến muôn đời.

² Cát biển, giọt mưa và tháng ngày của vĩnh cửu,

ai đếm được cho hết?

³ Trời cao, đất rộng, vực sâu và sự khôn ngoan, ai dò cho thấu?

⁴ Khôn ngoan đã được tác thành trước vạn vật,

sự hiểu biết anh minh đã có tự muôn đời.

⁶ Gốc rễ của khôn ngoan đã được mặc khải cho ai?

Và những công trình kỳ diệu của khôn ngoan, ai nào biết rõ?

⁸ Chỉ có một Ðấng khôn ngoan rất đáng sợ,

ngự trên ngai của Người.

⁹ Ðó chính là Ðức Chúa.

Người đã tạo dựng, đã thấy, đã đếm

và làm cho khôn ngoan nổi bật

trên mọi công trình,

¹⁰ nơi mọi phàm nhân,

theo lòng quảng đại của Người,

và Người đã rộng ban khôn ngoan cho những ai yêu mến Người.

Lòng kính sợ Thiên Chúa

¹¹ Kính sợ Ðức Chúa đem lại vinh quang và tự hào

hân hoan và phấn khởi.

¹² Kính sợ Ðức Chúa khiến tâm hồn sung sướng,

cho con người được hoan hỷ mừng vui

và an khang trường thọ.

¹³ Ai kính sợ Ðức Chúa sẽ thấy cuộc đời kết thúc tốt đẹp,

ngày lâm chung họ sẽ được hưởng phúc lành.

¹⁴ Bước đầu của khôn ngoan là kính sợ Ðức Chúa,

ngay từ lúc thành hình trong lòng mẹ,

các tín hữu đã được ơn khôn ngoan.

¹⁵ Giữa nhân gian, khôn ngoan xây tổ làm nền móng vĩnh cửu,

và tin tưởng vào con cái loài người.

¹⁶ Sự viên mãn của khôn ngoan là kính sợ Ðức Chúa.

Khôn ngoan lấy hoa trái của mình làm cho họ say sưa,

¹⁷ lấy bảo vật của mình chất đầy nhà cửa họ,

đem sản phẩm của mình đổ đầy kho lẫm.

¹⁸ Lòng kính sợ Ðức Chúa là tuyệt đỉnh của khôn ngoan,

mang lại bình an và sức khoẻ dồi dào.

¹⁹ Ðức Chúa đã thấy và đã đếm khôn ngoan,

Người đổ mưa am tường và hiểu biết của trí tuệ,

nâng cao vinh dự của những kẻ gắn bó với khôn ngoan.

²⁰ Gốc rễ của khôn ngoan là kính sợ Ðức Chúa,

cành lá của khôn ngoan là cuộc đời trường thọ.

Kiên nhẫn và tự chủ

²² Giận dữ vô lý không thể coi là phải lẽ được,

vì giận dữ kéo theo sự sụp đổ của con người.

²³ Ai kiên trì chịu đựng một thời gian,

thì cuối cùng niềm vui sẽ bừng lên cho người ấy.

²⁴ Ai làm thinh không nói một thời gian,

thì thiên hạ sẽ mở miệng khen là sáng suốt.

Khôn ngoan và ngay thẳng

²⁵ Trong các kho tàng của khôn ngoan,

có nhiều ẩn dụ thâm thuý,

nhưng đối với người tội lỗi,

tôn thờ Thiên Chúa lại là điều ghê tởm.

²⁶ Nếu con mộ mến khôn ngoan,

thì hãy tuân giữ các điều răn,

và Ðức Chúa sẽ ban cho con ơn ấy.

²⁷ Vì lòng kính sợ Ðức Chúa là trường dạy khôn ngoan,

và điều Người ưa thích là tín thành và nhân hậu.

²⁸ Ðừng ngang bướng không kính sợ Ðức Chúa,

cũng đừng đem lòng chim dạ cá mà đến với Người.

²⁹ Ðừng giả hình trước mặt người ta

và hãy giữ gìn trong lời ăn tiếng nói.

³⁰ Ðừng tự cao tự đại, kẻo ngã

mà chuốc lấy tủi hổ vào thân.

Ðức Chúa sẽ phơi bày những bí ẩn của con,

và hạ bệ con giữa nơi công hội,

vì con không bước đi trên đường kính sợ Ðức Chúa,

và lòng con đầy những mưu gian.

CHƯƠNG 19 - KHÔN NGOAN

Ví dụ thứ bảy: Biển Ðỏ

¹ Cơn giận trút hết xuống phường vô đạo,

không một chút xót thương,

bởi Chúa biết trước những gì chúng sẽ thực hiện:

² là sau khi cho phép họ lên đường,

thúc ép họ vội vã ra đi, chúng lại đổi ý mà truy nã.

³ Quả vậy, đang bận tâm lo việc ma chay,

đang than khóc bên mộ người đã chết,

chúng lại nghĩ thêm một trò ngu xuẩn:

là những người chúng vừa trục xuất,

vừa năn nỉ xin họ ra đi, thì nay chúng lại truy nã họ

như truy nã những người tù chạy trốn.

⁴ Âu cũng do số phận mà chúng mới ra nông nỗi này

và quên chuyện đã qua: thế là chúng tăng lên cho đủ

những hình phạt còn thiếu trong số các cực hình.

⁵ Trong khi dân Ngài trải qua cuộc hành trình tuyệt diệu,

thì chúng lại phải chết một cách thật lạ thường.

⁶ Vì toàn thể vũ trụ lại thay đổi từ bản chất như thuở ban đầu,

tuân phục các mệnh lệnh của Chúa,

để gìn giữ con cái Ngài bình an.

⁷ Người ta thấy mây che phủ doanh trại;

nơi trước kia là nước, đất khô ráo nổi lên,

một lối đi thênh thang lộ ra từ Biển Ðỏ

và từ nước lũ xuất hiện cánh đồng xanh.

⁸ Có tay Ngài che chở, toàn dân đã đi qua

và chứng kiến bao điềm thiêng dấu lạ.

⁹ Như ngựa chăn ngoài đồng, như chiên nhảy tung tăng,

lạy Ðức Chúa, dân Chúa ca tụng tán dương Ngài

là Ðấng giải thoát họ.

¹⁰ Họ còn nhớ lại những việc đã xảy ra

khi sống nơi xứ lạ quê người:

nào đất đai chứ không phải thú vật

đã sản sinh ra muỗi làm sao,

nào dòng sông chứ không phải sinh vật dưới nước

đã mửa ra từng bầy ếch nhái làm sao!

¹¹ Sau đó, khi thèm ăn, khi đòi có cao lương mĩ vị,

họ liền thấy một loài chim mới.

¹² Ðể làm họ thoả lòng, chim cút từ ngoài biển bay lên chỗ họ.

Ai-cập đắc tội hơn Xơ-đôm

¹³ Nhưng hình phạt giáng xuống phường tội lỗi,

không phải là đã không được báo trước

bằng những trận sấm sét vang trời.

Chúng chịu khổ quả là đích đáng

vì bao tội ác chúng đã phạm

và vì đối với những ngoại kiều

chúng còn tỏ ra kỳ thị độc ác hơn.

¹⁴ Quả vậy, một đàng không chịu tiếp

khách đến trọ nhà mình,

còn một đàng biến thành tôi mọi

những người khách lạ làm ơn cho mình.

¹⁵ Chính vì thế, những người kia sẽ phải chịu hình phạt

vì đã xử tệ với người ngoại bang,

¹⁶ còn những người này, sau khi đã linh đình đón tiếp

những kẻ từng chia sẻ quyền lợi với mình,

lại cưỡng ép họ phải lao động vất vả.

¹⁷ Vì thế, chúng sẽ phải chịu cảnh mù loà

- như những người kia trước cửa nhà người công chính -

khi ai nấy bị tối tăm dày đặc bao phủ,

phải mò mẫm tìm kiếm cửa ra lối vào.

Hoà điệu mới

¹⁸ Như thế, các nguyên tố khác biệt lại hoà hợp với nhau

cũng như trên phím đàn,

mỗi dấu tuy vẫn giữ âm thanh riêng của nó,

lại tạo thành những giai điệu khác nhau.

Ta thấy rõ điều này khi quan sát những gì đã xảy ra:

¹⁹ Quả vậy, loài sống trên cạn lại thành loài sống dưới nước,

loài bơi dưới nước lại lên trên cạn,

²⁰ lửa ở trong nước lại cháy mạnh hơn,

nước lại quên đi khả năng dập tắt;

²¹ nhưng lửa lại không thiêu rụi

những con vật nhỏ bé lang thang,

cũng không làm tan chảy thứ lương thực thần linh

trông tựa băng tuyết và rất dễ tan chảy.

Kết luận

²² Vâng, lạy Ðức Chúa, Ngài đã làm tất cả

cho dân Ngài được vĩ đại, vinh quang.

Và mọi nơi mọi thời, Ngài đã không ngừng nâng đỡ họ.

CHƯƠNG 18 - KHÔN NGOAN

¹ Trong khi đó, một ánh sáng vĩ đại

chiếu toả trên dân thánh của Ngài.

Dân Ai-cập nghe tiếng nhưng không thấy mặt.

Chúng vừa khen họ có phúc vì họ không phải khổ,

² lại vừa cám ơn, vì tuy trước đây họ bị ngược đãi,

nhưng nay họ vẫn không hại chúng.

Chúng xin họ thứ tha vì trước đây chúng đã có thái độ thù hằn.

³ Thay cho bóng tối, Ngài đã ban cột lửa

làm hướng đạo trên con đường họ chưa hề biết,

làm vầng ô dịu hiền trong cuộc di dân hiển hách vinh quang.

⁴ Quân vô đạo đáng phải thiếu ánh sáng,

đáng bị giam cầm trong cảnh tối tăm

bởi chúng từng giam hãm con cái Chúa,

những người Chúa dùng mà ban cho thế gian

ánh sáng không hề tắt của lề luật.

Ví dụ thứ sáu : đêm thảm sầu và đêm giải thoát

⁵ Khi chúng quyết định sát hại các trẻ sơ sinh của dân thánh,

nhưng một trẻ nhỏ bị bỏ rơi đã được cứu thoát.

Ðể trừng phạt chúng, Ngài đã lấy đi

vô vàn vô số trẻ thơ của chúng

và tiêu diệt bọn chúng hết thảy

trong nước lũ hung tàn.

⁶ Ðêm ấy đã được báo trước cho cha ông chúng con,

để khi biết chắc lời hứa mình tin là lời hứa nào

các ngài thêm can đảm.

⁷ Dân Chúa đã trông đợi đêm ấy

như đêm cứu thoát người chính trực và tiêu diệt kẻ địch thù.

⁸ Quả vậy, Chúa dùng hình phạt giáng xuống đối phương

để làm cho chúng con được rạng rỡ

và kêu gọi chúng con đến với Ngài.

⁹ Con lành cháu thánh của những người lương thiện

âm thầm dâng lễ tế trong nhà.

Họ đồng tâm nhất trí về luật sau đây của Thiên Chúa,

là trong dân thánh, có phúc cùng hưởng, có hoạ cùng chia.

Và ngay từ bấy giờ,

họ đã xướng lên những bài ca do cha ông truyền lại.

¹⁰ Ðối lại là tiếng quân thù kêu la ầm ĩ, mạnh ai nấy hét,

và tiếng kêu ai oán vang vọng khắp nơi

của những người khóc thương con đã chết.

¹¹ Nô lệ hay chủ nhân đều chung một hình phạt,

thứ dân hay vua chúa đều khổ sở như nhau,

¹² con chúng đã chết cùng một kiểu.

Vô vàn người đã chết, mà không còn đủ người sống để chôn.

Trong chốc lát, những đứa con chúng yêu thương nhất

đều đã bị tiêu diệt.

¹³ Những kẻ vốn không tin vì ỷ vào phù phép,

khi chứng kiến cái chết của những đứa con đầu lòng,

liền tuyên xưng rằng dân này là con Thiên Chúa.

¹⁴ Khi vạn vật chìm sâu trong thinh lặng,

lúc đêm trường chừng như điểm canh ba,

¹⁵ thì từ trời cao thẳm, lời toàn năng của Ngài

đã rời bỏ ngôi báu, ví tựa người chiến sĩ can trường

xông vào giữa miền đất bị tru diệt,

mang theo bản án không thể huỷ của Ngài

như lưỡi gươm sắc bén.

¹⁶ Nó đứng và làm cho vũ trụ đầy chết chóc,

đầu đụng trời chân đạp đất.

¹⁷ Thình lình lúc đó bao nhiêu hình ảnh

của những giấc mộng khủng khiếp

khiến chúng phải kinh hoàng.

Những nỗi sợ hãi bất thần ập trên chúng.

¹⁸ Chúng bị quăng nửa sống nửa chết,

đứa chỗ này đứa chỗ kia.

Chúng cho hiểu tại sao chúng chết.

¹⁹ Quả vậy, những giấc mộng từng làm chúng hoang mang

lại nên điều tiên báo kẻo chúng bị tiêu diệt

mà không hiểu nguyên nhân các hình khổ của mình.

Ðe doạ bị tận diệt trong sa mạc

²⁰ Tuy nhiên, thử thách của cái chết

không buông tha ngay cả những người công chính:

vô số người gục ngã nơi hoang địa.

Nhưng cơn thịnh nộ của Chúa đã không kéo dài.

²¹ Vì có một người không ai chê trách nổi

vội vàng đứng ra bênh vực họ,

mang theo khí giới của sứ vụ được giao cho

là lời cầu xin với hương trầm xá tội.

Ðương đầu với cơn thịnh nộ của Ngài,

ông chấm dứt hoạ tai khi chứng tỏ mình là tôi tớ Chúa.

²² Ông thắng được cơn giận của Ngài,

không phải nhờ thân thể cường tráng,

cũng chẳng nhờ vũ khí oai hùng, nhưng chính nhờ lời nói

mà ông khuất phục Ðấng đang trừng phạt

khi nhắc lại lời thề của cha ông, nhắc lại các giao ước.

²³ Khi thây ma chất thành từng đống,

ông đứng ra giữa chận đường, ngăn cản cơn thịnh nộ,

không cho đến với những người còn sống.

²⁴ Vì toàn thể vũ trụ ở trên áo choàng của ông,

vinh quang của tiên tổ được khắc ghi trên bốn hàng ngọc quý,

và uy dũng của Ngài ở trên vương miện ông đang đội trên đầu.

²⁵ Thần Tru Diệt thấy thế liền run sợ tháo lui,

vì cho nếm cơn thịnh nộ một chút thôi là đủ.

CHƯƠNG 17 - KHÔN NGOAN

Ví dụ thứ năm: bóng tối và cột lửa

¹ Vĩ đại thay phán quyết của Ngài, thật khó mà giải thích.

Thế nên hết những ai không có người chỉ bảo

đều lầm lạc mà thôi.

² Thật vậy, quân vô đạo tưởng thống trị được dân thánh,

nhưng chính chúng bị bóng tối giam cầm,

bị đêm dài xiềng xích, bị giữ chặt trong nhà,

bị loại khỏi tình thương vĩnh cửu.

³ Chúng tưởng sẽ có thể giấu mình

cùng với bao tội lỗi thầm kín

sau bức màn dày đặc của lãng quên.

Nhưng giữa bao sợ hãi kinh hoàng,

chúng vẫn bị tản mác, táng đởm kinh hồn vì ảo ảnh.

⁴ Chúng không hết sợ khi núp trong xó tối,

bao tiếng động rợn người văng vẳng chung quanh,

rồi những bóng ma ghê hồn xuất hiện, dung mạo thảm sầu.

⁵ Không lửa nào đủ mạnh có khả năng chiếu sáng;

không một tia sáng nào của các vì sao

có thể chiếu soi đêm khủng khiếp này.

⁶ Chúng chỉ thấy xuất hiện một khối lửa

tự dưng bừng cháy, rắc gieo kinh hoàng;

lúc không nhìn thấy nữa,

chúng còn khiếp đảm hơn cả khi nhìn thấy.

⁷ Những trò bùa phép tỏ ra bất lực,

niềm tự hào vì hiểu biết chỉ đưa đến nhục nhằn.

⁸ Vì những người hứa với bệnh nhân

sẽ xua trừ sợ hãi và bối rối, lại lâm bệnh sợ đến độ nực cười.

⁹ Dù chẳng có chi phải lo sợ,

chúng cũng kinh hoàng vì sâu bọ đi ngang,

vì tiếng rít của loài bò sát.

¹⁰ Chúng chết vì sợ hãi; ngay đến bầu trời không một ai trốn khỏi,

chúng cũng chẳng dám nhìn.

¹¹ Kẻ gian ác tự đưa ra bằng chứng

để lên án chính mình là hèn hạ:

bị lương tâm dày vò nó luôn cảm thấy mình khổ sở.

¹² Chính vì không để cho lý trí trợ giúp, nó đâm ra sợ hãi.

¹³ Trong thâm tâm,

càng không mong lý trí đến giúp đỡ chừng nào,

nó càng không hiểu tại sao mình khổ sở chừng ấy.

¹⁴ Trong đêm thực sự bất lực này,

đêm phát xuất từ âm phủ thẳm sâu và bất lực,

trong cùng một giấc ngủ,

¹⁵ quân vô đạo vừa bị bao ảo ảnh hãi hùng theo sát,

vừa ra tê liệt bởi hồn vía không còn,

vì cơn sợ hãi chúng không chờ đợi

thình lình ập trên chúng.

¹⁶ Bấy giờ ai đang ở đó cũng ngã, cũng bị giam, bị trói

trong nhà tù không có chấn song.

¹⁷ Bất luận là nông dân hay mục tử,

hoặc thợ thuyền lao nhọc nơi hẻo lánh,

hết thảy đều bị chộp bất ngờ, đều lâm cơn quẫn bách,

bị cùng một xiềng xích đêm đen trói buộc.

¹⁸ Tiếng gió rít, tiếng chim thánh thót trên cành cây rậm,

tiếng nước chảy vừa mạnh vừa đều,

¹⁹ tiếng đá ầm ầm đổ,

tiếng chân con vật chạy nhanh đến không ai thấy,

tiếng rống của loài thú hết sức dữ dằn,

tiếng vang giữa núi đồi,

tất cả đều làm chúng khiếp kinh, làm chúng ra tê bại;

²⁰ khi khắp vũ trụ bừng sáng huy hoàng,

ai nấy thảnh thơi tiếp tục công việc,

²¹ thì chỉ trên bọn ấy, đêm đen mới đè nặng,

đó là hình ảnh của bóng tối sẽ đón nhận chúng.

Nhưng chính chúng còn nặng nề hơn cả bóng tối nữa.

CHƯƠNG 16 - KHÔN NGOAN

Ví dụ thứ hai: cóc nhái

¹ Bởi thế, những kẻ thù kia đã chịu hình phạt thích đáng

do những con vật giống như thế gây ra.

Và côn trùng từng đoàn từng lũ cũng đã hành hạ chúng.

² Thay vì hình phạt đó, Chúa đã thi ân cho dân Ngài.

Họ thèm thuồng khao khát, Ngài cho được thoả mãn,

dọn cho món chim cút lạ lùng làm lương thực nuôi thân.

³ Khi những kẻ thù kia đang thèm khát lương thực,

Ngài lại gởi ngay cho những con vật trông thật gớm ghiếc,

khiến chúng chẳng còn muốn ăn chi nữa.

Cùng lúc đó, dân Ngài vừa mới thiếu ăn thôi,

thì đã được Ngài ban cho một món kỳ diệu.

⁴ Vì đối với bọn người đàn áp kia,

cần bắt chúng chịu cơn đói kém ngặt nghèo,

còn đối với dân Chúa thì chỉ cần cho thấy

thù địch của mình bị hành hạ ra sao.

Ví dụ thứ ba : châu chấu và rắn đồng

⁵ Ngay cả khi dân Chúa bị thú dữ hung hăng xông vào,

và rắn trườn ra cắn chết,

thì cơn thịnh nộ của Ngài cũng không kéo dài vô tận.

⁶ Họ phải chịu hành hạ ít lâu như là chịu một lời cảnh cáo;

rồi họ được một dấu hiệu cứu thoát

nhắc họ nhớ đến luật Ngài truyền.

⁷ Vì bất cứ ai ngước trông lên đều được cứu,

không phải do bởi vật họ nhìn, nhưng là do chính Ngài,

Ðấng cứu độ muôn người hết thảy.

⁸ Như thế, Ngài cho thù địch chúng con biết rằng:

chính Ngài là Ðấng cứu khỏi mọi sự dữ.

⁹ Chúng chết vì châu chấu cắn, vì mòng đốt,

mà không tìm được thuốc để cứu mạng sống mình,

bởi chúng đáng chịu phạt do những con vật ấy.

¹⁰ Nhưng con dân Ngài,

nanh rắn độc cũng không làm hại được,

vì có Ngài xót thương và ra tay cứu chữa.

¹¹ Họ bị cắn bị đốt để nhớ lại lời Ngài,

nhưng chẳng bao lâu họ liền được cứu,

để khỏi bị hoàn toàn quên lãng

mà không được thừa hưởng những ân huệ của Ngài.

¹² Quả vậy, không phải lá cây, chẳng phải thuốc đắp

đã chữa họ lành, nhưng lạy Ðức Chúa,

chính lời Ngài chữa lành tất cả.

¹³ Ngài thật là Ðấng cầm quyền sinh tử,

đẩy xuống âm phủ rồi lại kéo lên.

¹⁴ Vì người phàm có thể dùng mưu gian mà giết chết,

nhưng sinh khí đã ra đi, hắn không sao đưa về;

linh hồn mà âm phủ đã nhận, hắn không tài nào giải thoát.

Ví dụ thứ bốn : mưa đá và man-na

¹⁵ Không một ai thoát nổi tay Ngài.

¹⁶ Quả thế, quân gian ác không chịu nhìn nhận Ngài,

thì bị tay uy dũng Ngài trừng trị:

nào mưa lũ khác thường, nào mưa đá, mưa rào liên tục,

chúng bị những thứ đó săn đuổi,

lại còn bị lửa hồng thiêu đốt.

¹⁷ Ngược đời thay, tuy nước có thể dập tắt mọi sự,

nhưng lửa lại cháy mạnh hơn trong đó.

Quả vậy, trời đất cũng bênh đỡ người chính trực.

¹⁸ Vì có lúc ngọn lửa dịu đi, không thiêu huỷ

những con vật được sai đến sát hại quân gian ác,

để khi thấy vậy, chúng hiểu ngay rằng:

chúng đã bị án phạt của Chúa săn đuổi.

¹⁹ Cũng có lúc ngay giữa dòng nước,

lửa bừng lên mạnh mẽ khác thường,

thiêu huỷ mọi hoa màu trên miền đất vô đạo.

²⁰ Ngược lại, Chúa đã lấy lương thực thiên thần

mà dưỡng nuôi dân Chúa, dọn sẵn cho họ bánh bởi trời,

bánh họ không nhọc nhằn tìm kiếm,

bánh có muôn hương vị, thoả mãn mọi sở thích.

²¹ Quả thế, lương thực Chúa ban

vừa biểu lộ tình thương mến ngọt ngào

Ngài dành cho con cái,

vừa có thể đáp ứng những khao khát của người sử dụng,

vì nó biến đổi theo ước muốn của từng người.

²² Man-na như băng tuyết,

chịu được lửa hồng mà không tan chảy.

Nhờ vậy mà dân Chúa hiểu rằng

lửa cháy bừng giữa mưa đá, sáng rực giữa mưa giông,

là nhằm phá huỷ hoa màu của thù địch.

²³ Ngược lại, lửa đã quên đi sức mạnh của mình

để người công chính còn có thức ăn.

²⁴ Quả thế, loài thọ tạo tuân phục Ngài là Tạo Hoá

khi thẳng tay trừng phạt bọn bất lương,

nhưng lại nương tay nhằm mưu ích

cho những ai tin tưởng vào Ngài.

²⁵ Vì vậy, cũng lúc đó, thọ tạo sẵn sàng biến đổi

để phục vụ ân huệ của Chúa, ân huệ nuôi dưỡng mọi người,

đáp ứng ước mong của những ai cần đến.

²⁶ Như vậy, lạy Ðức Chúa,

con cái Ngài yêu thương sẽ học biết điều này:

không phải hoa trái nuôi dưỡng người ta,

nhưng lời Ngài mới giữ gìn chăm sóc

những ai hằng tin tưởng vào Ngài.

²⁷ Vì thức ăn không bị lửa đốt cháy tiêu tan

lại tan chảy trước vài tia nắng ấm,

²⁸ để ai nấy biết rằng phải tạ ơn Ngài trước khi mặt trời lên,

phải gặp gỡ Ngài khi bình minh ló rạng.

²⁹ Vì hy vọng của đứa vô ơn bạc nghĩa

tan chảy như sương giá mùa đông,

trôi đi như dòng nước vô dụng.

CHƯƠNG 15 - KHÔN NGOAN

Ít-ra-en không thờ ngẫu tượng

¹ Nhưng phần Ngài, lạy Thiên Chúa chúng con,

Ngài tốt lành, chân thật và kiên nhẫn,

lấy lòng thương xót mà cai quản muôn loài.

CHƯƠNG 14 - KHÔN NGOAN

 ¹ Một người khác chuẩn bị ra khơi, vượt sóng to gió lớn,

lại đi khẩn cầu với khúc gỗ

mong manh hơn cả con thuyền chở anh ta.

CHƯƠNG 13 - KHÔN NGOAN

 Kết án tội thờ ngẫu tượng

¹ Hết những ai không chịu nhìn nhận Thiên Chúa,

tự bản chất là những kẻ ngu si.

Từ những vật hữu hình tốt đẹp,

chúng không đủ khả năng nhận ra Ðấng hiện hữu,

và khi chiêm ngắm bao công trình,

chúng cũng không nhận biết Ðấng Hoá Công.

CHƯƠNG 12 - KHÔN NGOAN

¹ Quả vậy, lạy Ðức Chúa, sinh khí bất diệt của Ngài

ở trong muôn loài muôn vật.

CHƯƠNG 11 - KHÔN NGOAN

¹ Nhờ tay ngôn sứ thánh,

Ðức Khôn Ngoan giúp dân đạt kết quả thuận lợi

trong mọi việc họ làm.

CHƯƠNG 10 - KHÔN NGOAN

III. Ðức Khôn Ngoan Hoạt Ðộng Trong Lịch Sử

Từ ông A-đam tới ông Mô-sê

¹ Chính Ðức Khôn Ngoan đã giữ gìn tổ phụ của thế giới,

đó là con người được hình thành đầu tiên,

và lúc được tạo dựng, mới chỉ có một mình.

Rồi khi ông sa ngã, cũng chính Ðức Khôn Ngoan đã giải cứu ông,

CHƯƠNG 09 - KHÔN NGOAN

Lời cầu xin cho được Ðức Khôn Ngoan

¹ "Lạy Thượng Ðế của bậc tổ tiên,

lạy Ðức Chúa từ bi lân tuất,

Chúa dùng lời Chúa mà tác thành vạn vật,

CHƯƠNG 08 - KHÔN NGOAN

¹ Từ chân trời này,

Ðức Khôn Ngoan vươn mạnh tới chân trời kia,

cai quản mọi loài thật tốt đẹp.

Ðức Khôn Ngoan, hiền thê lý tưởng

CHƯƠNG 07 - KHÔN NGOAN

 Vua Sa-lô-môn cũng chỉ là phàm nhân

¹ Phần tôi, tôi cũng chỉ là một con người phải chết,

giống như mọi con người.

Tôi thuộc dòng dõi của con người đầu tiên

đã được nắn ra từ bụi đất.

CHƯƠNG 06 - KHÔN NGOAN

II. Vua Sa-Lô-Môn Và Việc Tìm Kiếm Ðức Khôn Ngoan

Bậc vua chúa phải tìm kiếm Ðức Khôn Ngoan

¹ Vậy, hãy lắng nghe, hãy cố hiểu, hỡi các bậc quân vương;

hãy học cho biết, hỡi những vị đang nắm quyền

trên khắp cõi trần gian.

CHƯƠNG 05 - KHÔN NGOAN

 ¹ Bấy giờ người công chính đứng dậy thật hiên ngang

trước những kẻ từng áp bức họ,

từng khinh thường khi họ chịu vất vả nhọc nhằn.

CHƯƠNG 04 - KHÔN NGOAN

¹ Chẳng thà không con cái mà sống đời đức hạnh!

Người đức hạnh lưu danh muôn thuở,

vì được cả Thiên Chúa lẫn người đời biết đến.

CHƯƠNG 03 - KHÔN NGOAN

Số phận của những người công chính và của phường vô đạo

¹ Linh hồn người công chính ở trong tay Thiên Chúa

và chẳng cực hình nào động tới được nữa.

CHƯƠNG 02 - KHÔN NGOAN

¹ Thật vậy, suy tính sai lầm, chúng bảo nhau:

"Ðời ta thật buồn sầu, vắn vỏi:

không thuốc nào chữa cho con người khỏi chết,

chẳng ai biết có kẻ nào thoát được cõi âm ty.

CHƯƠNG 01 - KHÔN NGOAN

I. Ðức Khôn Ngoan Và Số Phận Con Người

Tìm kiếm Thiên Chúa và tránh xa tội lỗi

¹ Hãy yêu chuộng đức công chính,

hỡi những người cai trị trần gian,

CHƯƠNG 08 - DIỄM CA

¹ Phải chi anh là anh ruột của em,

đã được mẹ em nâng niu bú mớm,

thì khi mình gặp nhau ngoài đường,

em có thể hôn anh,

chẳng sợ ai khinh dể.

CHƯƠNG 07 - DIỄM CA

Ðồng ca

¹ Trở lại, trở lại đi, này cô gái Su-la-mi hỡi,

trở lại, trở lại đi, cho chúng tôi nhìn ngắm dung nhan nàng!

Cô gái Su-la-mi múa nhảy giữa hai bè xướng ca đối đáp:

các bạn nhìn ngắm mà làm chi?